|
Ik ben vanaf 1985 ook werkzaam als compostietekenaar voor recherches in het hele land. Omdat ik bekwaam ben in het uit de hand tekenen vanaf foto, werkend met een loepje voor de minuscule details ervan, heb ik een succesvolle methode ontwikkeld op basis van duizenden uit kranten en bladen uitgeknipte koppen welke naar sekse, ras en leeftijd gesorteerd zijn. Dat de methode succesvol is gebleken, bewijst behalve dat recherches uit het hele land mij weten te vinden, ook het onderzoek dat in 2003 door het ICR is gepubliceerd. In dat onderzoek naar “De waarde van het getekende beeld” werden de resultaten van de compositiefoto’s met behulp van een operator (computer-compositiesysteem) vergeleken met die van met de hand gemaakte tekeningen. Het bleek dat de operators het vaak niet slecht doen maar dat de meest frappante gelijkenissen werden behaald door de tekenaars. Vier van de vijf frappante gelijkenissen (het onderzoek is gebaseerd op 106 zaken) zijn door mij getekend. De eer hierbij gaat, behalve naar de door mij gehanteerde methode, uiteraard naar het waarnemingsvermogen en het geheugen van de getuigen.
Ik ga te werk als volgt. Mijn drie openingsvragen zijn:
is het een man of een vrouw?
blank of zwart?
hoe oud?
Naargelang het antwoord stort ik een envelop met de betreffende fotootjes uit voor de getuige en die neemt ze een voor een even in de hand. Legt het fotootje op de stapel al geziene foto’s, tenzij er iets bruikbaars (ogen, neus, mond, haar, type, uitdrukking) aan is: dan komt het bij het rijtje bruikbare te liggen. Intussen maak ik koffie en een praatje met de meegekomen rechercheur(s). Soms zegt de getuige dat de gezochte lijkt op deze of gene bekende Nederlander of filmacteur – in dat geval heb ik een kaartsysteem met de betreffende kop paraat. Soms zegt de getuige een fotootje aan te treffen waar de gezochte precies op lijkt, afgezien van een of ander detail. Dan weet ik dat we er heel dicht bij gaan komen. Maar in de meeste gevallen gaat het met passen en meten. Wanneer de getuige de stapel heeft doorgewerkt of zegt dat zij/hij wel genoeg materiaal heeft, ga ik aan het werk: welke ogen zal ik doen? welke neus? welke mond? welke vorm van kop? welk haar? Als ik de hele kop zo in zijn grondvorm af heb, vraag ik: wat moet ik allemaal veranderen? En omdat ik met pastelkrijt werk, gaat dat veranderen moeiteloos. Wanneer de kop geheel naar tevredenheid van de getuige is, wordt de tekening gefixeerd en opgerold aan de rechercheur overhandigd. Vaak hoorde ik van kennissen: er was weer een tekening van jou op Opsporing Verzocht! De laatste tijd hoor ik dat nog maar weinig: de meeste recherches zijn toch overgegaan op het gebruiken van het CD-fit computersysteem: spaart ze een rit naar mij uit. Voor de moeilijke gevallen maken ze die rit toch maar, en soms moet ik ook naar het slachtoffer wanneer dat niet vervoerd kan of wil worden.
Een compositietekening kan ook voor een andere opdrachtgever dan recherche vervaardigd worden. Zo heb ik het portret van het verloren kind (waar geen foto van was) voor een allochtoon gezin getekend, aan de hand behalve van uitgeknipte fotootjes ook van het gelaat van gezinsleden die het meest op haar leken. Voor een jongeman het portret van een in een vluchtige ontmoeting bijgebleven geliefde. Voor een televisieprogramma de gezochte drie kinderen van ‘dwaze vader’: van vijftien jaar ouder gemaakte kinderfoto’s. En meer van die merkwaardige stunten.
Dit soort opdrachten gaan altijd om portretten van geliefden of familieleden (of huisdieren!) waarvan geen foto meer is.
|